Arxiv
ELMİ TƏDQİQAT - 2026
Nəriman Həsənzadə yaradıcılığının sintaksisi
Qənirə Əsgərova 
Xülasə. Bu məqalədə Nəriman Həsənzadə yaradıcılığında sintaktik quruluşun əsas xüsusiyyətləri hərtərəfli şəkildə tədqiq olunur. Tədqiqatın məqsədi şairin dilində sintaksisin funksional və estetik rolunu müəyyənləşdirmək, həmçinin, sintaktik vasitələrin onun fərdi üslubunun formalaşmasında tutduğu yeri qiymətləndirməkdir. Məqalədə Həsənzadə poeziyasında sadə və mürəkkəb cümlə modellərinin qarşılıqlı əlaqəsi təhlil edilir və bu konstruksiyaların poetik məzmunun ifadəsində oynadığı rol izah olunur. Qeyd edilir ki, sadə cümlələr şairin dilində yığcamlıq və emosional intensivliyi təmin etdiyi halda, mürəkkəb cümlələr fəlsəfi ümumiləşdirmələrin və çoxqatlı semantik strukturların ifadəsinə xidmət edir.
Eyni zamanda, məqalədə poetik ritm və ahəngin yaradılmasında sintaktik paralelizmin əhəmiyyəti vurğulanır. Paralel konstruksiyalar ideyanın gücləndirilməsi və emosional təsirin artırılması baxımından mühüm vasitə kimi qiymətləndirilir. Bundan əlavə, inversiya, ellipsis və ritorik suallar kimi sintaktik vasitələrin istifadəsi də təhlil olunur və göstərilir ki, bu vasitələr poetik ifadə imkanlarını genişləndirir. Həmin üsullar şairin dilində ekspressivlik yaradır, oxucu ilə emosional əlaqəni gücləndirir və mətnin interpretasiya potensialını artırır.
Tədqiqat nəticəsində müəyyən olunur ki, Nəriman Həsənzadə yaradıcılığında sintaksis yalnız qrammatik struktur deyil, eyni zamanda, poetik məna formalaşmasında fəal iştirak edən estetik sistemdir. Sintaktik vasitələrin məqsədyönlü və ustalıqla istifadəsi onun poeziyasına həm struktur bütövlüyü, həm də semantik dərinlik qazandırır.
Açar sözlər: Nəriman Həsənzadə, sintaksis, poetik dil, paralelizm, inversiya, ellipsis, ritorik sual
Baxış: 11