DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/124/85-91
Nihad Əlizadə
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0002-4717-4721
alieff.285@gmail.com
Kriptovalyuta və blockchain iqtisadiyyatın əsas atributları kimi
Xülasə
Məqalədə blockchain və kriptovalyuta texnologiyasının əsas prinsipləri müzakirə olunur. Blockchain-in əsas xüsusiyyətləri, o cümlədən mərkəzsizləşdirmə, təhlükəsizlik və şəffaflıq və müasir iqtisadiyyatda kriptovalyutaların rolu təhlil edilir. Texnologiyanın inkişafının hazırkı mərhələsində yaranan miqyaslılıq, enerji istehlakı və hüquqi tənzimləmə problemləri nəzərdən keçirilir. Blockchain, məlumatların bir serverdə deyil, eyni zamanda bir çox şəbəkə qovşağında saxlanıldığı paylanmış bir verilənlər bazasıdır. Blockchain-in maliyyə, səhiyyə və logistika kimi müxtəlif sahələrdə tətbiqi imkanlarına xüsusi diqqət yetirilir. Bu mövzunun aktuallığı rəqəmsal iqtisadiyyatın sürətli inkişafı ilə əlaqədardır, bunun çərçivəsində blockchain texnologiyaları və cryptocurrencies maliyyə sistemlərinin çevrilməsinin əsas vasitələrindən birinə çevrilir. Son illərdə qlobal virtual aktivlər bazarı yüksək artım templəri nümayiş etdirir və kriptovalyuta istifadəçilərinin sayı hər il onlarla faiz artıb. Bu, qlobal maliyyə axınlarının strukturlarında, investisiya modelində, dəyərin saxlanması və ötürülməsi mexanizmlərində əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb olur. Tədqiqat nəticəsində blockchain texnologiyasının rəqəmsal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyəti və inkişaf perspektivləri barədə nəticələr çıxarıldı. Rəqəmsal valyutaların fəaliyyətinin nəzəri əsaslarını kompleks şəkildə inkişaf etdirmək və onların iqtisadiyyatda gələcək dövriyyəsi ilə bağlı praktik tövsiyələr verilməsindən ibarətdir. Tədqiqatı hazırlayarkən müxtəlif ədəbiyyat mənbələrindən, qrafiklərdən və diaqramlardan istifadə edilmişdir. Kriptovalyutanın dövriyyəsinin miqyasını müəyyənləşdirmək, rəqəmsal valyutaların dövriyyəsinə nəzarəti üçün ən əlverişli ssenarini müəyyənləşdirmək, habelə Azərbaycanda rəqəmsal valyutaların dövriyyəsini tənzimləmək üçün tövsiyələr hazırlamaqdan ibarətdir. Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, rəqəmsal valyutalarla fəaliyyət göstərmək üçün daha etibarlı və açıq şərait yaratmaq üçün tənzimləmə tədbirlərinin təkmilləşdirilməsi və əsas müddəalarını və nəticələrini tətbiq etmək imkanından ibarətdir. Aparılan tədqiqat işinin sonunda nəticə, təkliflər təqdim edilmiş və onların təkmilləşdirilməsi yolları verilmişdir.
Açar sözlər: iqtisadiyyat, blockchain, transformasiya, kriptovalyuta, fintech