DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/120/118-123
Həsən Həsənli
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0006-5174-8440
h.hasanli@asoiu.edu.az
Türkiyənin elektrik şəbəkəsinin rəqəmsal transformasiyası:
bərpa olunan enerjinin inteqrasiyası üçün virtual elektrik stansiyaları,
ağıllı şəbəkələr və süni intellekt
Xülasə
Türkiyənin iddialı bərpa olunan enerji hədəfləri ölkə üzrə günəş və külək enerjisi texnologiyalarının geniş şəkildə tətbiqini sürətləndirmişdir. Lakin dəyişkən generasiyanın sürətli artımı milli elektrik şəbəkəsi üçün istismar problemləri yaratmışdır — o cümlədən tezlik sabitliyinin pozulması, enerjinin itirilməsi (curtailment) və real vaxtda tələbatla təchizatın balanslaşdırılmasında çətinliklər. Bu məqalədə bu problemlərin əsas səbəbləri araşdırılır və onların həlli üçün Virtual Elektrik Stansiyaları (VES), ağıllı şəbəkə texnologiyaları və Süni İntellekt (Sİ) kimi rəqəmsal həllər qiymətləndirilir. Avropa İttifaqı (Aİ), Cənub-Şərqi Asiya (ASEAN) və Ərəb bölgəsinin beynəlxalq təcrübələrindən istifadə edilərək uğurlu nümunələr təqdim olunur və Türkiyə üçün uyğunlaşdırılmış yol xəritəsi təklif olunur. Məqalə belə nəticəyə gəlir ki, rəqəmsal enerji idarəetmə alətlərinin geniş miqyasda tətbiqi — müvafiq normativ və infrastruktur islahatları ilə dəstəklənməklə — şəbəkə sabitliyini təmin etmək, bərpa olunan enerjinin itkilərini minimuma endirmək və təmiz enerjinin tam potensialını açmaq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Açar sözlər: şəbəkə sabitliyi, Virtual Elektrik Stansiyası, Ağıllı Şəbəkə, bərpa olunan enerjinin itirilməsi, enerjidə süni intellekt, Türkiyə enerji sektoru