DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/127/54-66
Volodymyr Khudo 
Lvov İvan Franko Milli Universiteti
Lvov, Ukrayna
iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru
wlad.khudo@ujis.in.ua
Liudmyla Bondarenko
Dnipro Texnologiya Universiteti
Dnipro, Ukrayna
iqtisad elmləri doktoru
bondarenko.l.a@nmu.one
Ivan Shyshkin
Beynəlxalq Münasibətlər və Milli Təhlükəsizlik
Tədris və Elmi İnstitutu,
Ostroh Milli Akademiyası Universiteti
Ostroh, Ukrayna
tarix üzrə fəlsəfə doktoru
ivan.shyshkin@oa.edu.ua
Maryna Kryvoberets
Kadrların İdarə Edilməsi üzrə Regionlararası Akademiya
Kiyev, Ukrayna
iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru
marina_krivoberets@ukr.net
Olga Shykina
Odesa Milli İqtisad Universiteti
Odesa, Ukrayna
iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru
katzchen.gusyeva@gmail.com
Turizm və qonaqpərvərlik sahəsində innovativ biznes modelləri
Xülasə
Turizm bazarının inkişafı və geosiyasi qeyri-müəyyənlik ənənəvi biznes modellərinin təkmilləşdirilməsini zəruri edir ki, bu da korporativ rəqabət qabiliyyətini təmin etsin və təşkilatlarda strateji idarəetmə real auditoriyanın tələbatları ilə uyğunlaşdırılsın. Yeni informasiya sistemləri və rəqəmsal innovasiyalar biznesin səmərəliliyini artırmaq üçün yeni imkanlar yaradır və bu imkanlar yeni biznes modellərində nəzərə alınmalıdır. Məqalənin məqsədi turizm və qonaqpərvərlik sektorunda innovativ biznes modellərini şirkətlərin davamlı inkişafı, marketinq strategiyalarının səmərəliliyinin artırılması və auditoriyanın genişləndirilməsi üçün potensial kimi araşdırmaqdır.
Tədqiqat metodları kimi analiz və sintez, ümumiləşdirmə, konkretləşdirmə və istehlakçı davranışının statistik modellərinin qurulması istifadə edilmişdir. Məqalədə turizm, hotel və restoran biznesi sahəsində strateji idarəetmədə əsas yeniliklərin mahiyyəti və fərqli xüsusiyyətləri nəzərdən keçirilir. Bunlara xidmətlərin genişmiqyaslı rəqəmsallaşdırılması (fərdiləşdirilmiş reklam, targetinq, elektron bronlaşdırma və s.), fəaliyyətin yeni istiqamətlərinin formalaşdırılması (“yaşıl” turizm, dini turizm, hərbi turizm və s.), həmçinin unikal fərdi təkliflərin yaradılması (istirahət və müalicəvi turizm, tematik və hobbi turları) daxildir.
Bundan əlavə, mehmanxana şəbəkələri ilə yanaşı ictimai iaşə müəssisələrinin idarə edilməsi və əyləncə xidmətlərinin göstərilməsini də əhatə edən inteqrasiya olunmuş yanaşma, ziyarətçilərin müxtəlif auditoriya seqmentlərinin xüsusi tələblərini maksimum dərəcədə təmin etməyə və turizm məkanlarının cəlbediciliyini artırmağa yönəlmişdir. Tədqiqatda həmçinin qonaqpərvərlik və turizm sahəsində müasir marketinq strategiyalarına – kontekst yönümlü reklam, kontent marketinqi, fərdi qiymət təklifləri və sosial şəbəkələrdə hədəflənmiş reklam kimi alətlərə xüsusi diqqət yetirilmişdir.
Yeni biznes əməliyyatları və innovasiyaya əsaslanan planlaşdırma tələbin artmasına və istehlakçıların hazırlıq səviyyəsinə yönəlməli, yeni məhsul və xidmətlərin yaradılmasını, təşkilati strukturların və müəssisələrarası münasibətlərin optimallaşdırılmasını, həmçinin təsir texnologiyalarına əsaslanan idarəetməni və satışların təşviqinin ən son metodlarına uyğunlaşmanı təmin etməlidir. Bunun nəticəsində gəlirlilik artacaq və bazara çıxış imkanları genişlənəcəkdir. Məqalədə həmçinin turizm sektorunda innovativ inkişafı stimullaşdırmaq üçün kiçik biznesin və dövlət-özəl tərəfdaşlığı (PPP) layihələrinin dəstəklənməsi üçün əlverişli mühitin yaradılmasının zəruriliyi əsaslandırılmışdır.
Açar sözlər: qonaqpərvərlik sənayesi, rəqəmsal texnologiyalar, biznes proseslərinin transformasiyası, innovasiya, fərdiləşdirmə, rəqabət qabiliyyəti, davamlı inkişaf