DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/115/254-257
Fəsli Nəbiyev
Bakı, Azərbaycan
https://orcid.org/0009-0003-5133-3390
faslinabiyev1@gmail.com
Rəqəmsal texnologiyalar və siyasi institutların transformasiyası
Xülasə
Müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı cəmiyyətin bütün sahələrinə, o cümlədən siyasi institutların fəaliyyətinə mühüm təsir göstərmişdir. İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarının yayılması, sosial media platformalarının güclənməsi, süni intellekt və böyük verilənlərin analizi kimi alətlər siyasətin təşkili və idarə olunmasında köklü dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Rəqəmsallaşma bir tərəfdən vətəndaşların siyasi proseslərdə iştirak imkanlarını genişləndirərək demokratik iştirakçılığı gücləndirir, digər tərəfdən isə dövlətlərin idarəetmə sistemində şəffaflığı və hesabatlılığı artırır.
Siyasi institutların transformasiyası özünü həm struktur, həm də funksional dəyişikliklərdə göstərir. Ənənəvi idarəetmə modelləri artıq yerini çevik, informasiya əsaslı və texnoloji yönümlü idarəetməyə verir. Rəqəmsal idarəetmə sistemləri vasitəsilə dövlət-vətəndaş münasibətləri yeni səviyyəyə qalxır, elektron hökumət xidmətləri genişlənir və vətəndaşların dövlətlə əlaqəsi sadələşir.
Bununla yanaşı, rəqəmsal texnologiyaların siyasi institutlara təsiri bəzi çağırışlar və risklər də yaradır. Kiber təhlükəsizlik, dezinformasiya, sosial manipulyasiya və məlumat məxfiliyi kimi problemlər siyasi sabitlik və ictimai etimad üçün təhlükə yarada bilər. Bu səbəbdən rəqəmsal transformasiya prosesində hüquqi çərçivənin təkmilləşdirilməsi, texnoloji savadlılığın artırılması və inklüziv siyasətlərin formalaşdırılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Açar sözlər: rəqəmsal texnologiyalar, siyasi institutlar, transformasiya, elektron idarəetmə, demokratik iştirakçılıq, kiber təhlükəsizlik, dezinformasiya