DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/126/49-52
Şəlalə Bünyadzadə
Bakı Dövlət Universiteti
https://orcid.org/0009-0007-7854-6352
shalalabunyadzadeh@gmail.com
Onlayn dərslər ənənəvi dərslər qədər effektivdirmi?
Xülasə
Bu məqalə ali təhsildə onlayn dərslərin ənənəvi üz-üzə tədris qədər effektiv olub-olmadığını araşdırır. Məqalədə qeyd olunur ki, təhsilin effektivliyi yalnız tədris formasına əsasən qiymətləndirilə bilməz, əksinə fənnin növü, tələbə motivasiyası, öyrənmə üslubları və texnoloji şərait kimi bir neçə qarşılıqlı təsir edən amildən asılıdır. Son akademik tədqiqatların icmalına əsaslanaraq göstərilir ki, nəzəri fənlər ümumiyyətlə onlayn mühit üçün daha uyğundur, lakin praktik və bacarıq yönümlü sahələrdə effektiv öyrənmə üçün üz-üzə tədris zəruridir. Tədqiqat həmçinin özünənəzarət və öyrənən müstəqilliyinin onlayn təhsildə uğur üçün mühüm rol oynadığını, ənənəvi sinif mühitinin isə daha güclü sosial qarşılıqlı əlaqə, dərhal geribildirim və strukturlaşdırılmış öyrənmə şəraiti yaratdığını vurğulayır. Bundan əlavə, texnoloji məhdudiyyətlər və rəqəmsal bərabərsizlik onlayn təhsilin nəticələrinə təsir edən əsas problemlər kimi müəyyən edilir. Nəticələr göstərir ki, nə onlayn, nə də ənənəvi təhsil universal şəkildə üstün hesab edilə bilməz; əksinə, rəqəmsal alətləri üz-üzə tədrislə birləşdirən qarışıq (blended) təhsil modeli müasir universitetlər üçün ən effektiv və inklüziv yanaşma ola bilər.
Açar sözlər: onlayn təhsil, ənənəvi təhsil, öyrənmənin effektivliyi, ali təhsil, qarışıq təhsil (blended learning), tələbə motivasiyası, fənnin növü, təhsil texnologiyaları