DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/124/135-141
Tamara Səfərova
Bakı Biznes Universiteti
magistrant
https://orcid.org/0009-0007-8994-951X
tamarasafar9@gmail.com
Maliyyə nəticələrinin uçotunun normativ-hüquqi bazası və
tətbiqi mexanizmləri haqqında
Xülasə
Məqalədə müəssisələrdə maliyyə nəticələrinin uçotu çoxşaxəli yanaşma əsasında araşdırılır və bu prosesin mahiyyəti, funksiyaları, normativ-hüquqi tələbləri və tətbiqi mexanizmləri geniş şəkildə təhlil edilir. Tədqiqat göstərir ki, maliyyə nəticələrinin düzgün və şəffaf uçotu müəssisələrin maliyyə sabitliyinin qiymətləndirilməsi, idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi və dövlətə hesabatlılıq baxımından əsas əhəmiyyət daşıyır. “Mühasibat uçotu haqqında” Qanun, Vergi Məcəlləsi, Milli Mühasibat Uçotu Standartları və beynəlxalq maliyyə hesabatları standartları maliyyə nəticələrinin tanınması və hesabatlarda əks etdirilməsi üçün hüquqi baza yaradır. Bununla yanaşı, qanunvericilikdəki uyğunsuzluqlar, bəzi maddələrin qeyri-müəyyənliyi, müəssisələrdə köhnəlmiş uçot sistemlərinin istifadəsi və mütəxəssis çatışmazlığı uçotun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərən əsas problemlər kimi qiymətləndirilir. Məqalədə maliyyə nəticələrinin tətbiqi mexanizmləri gəlir və xərclərin tanınması, mənfəət və zərər hesabatının hazırlanması, vergi uçotu ilə uyğunlaşdırma, audit və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi detallı şəkildə izah edilir. Nəticə olaraq vurğulanır ki, müasir tələblərə uyğun uçot sistemi üçün normativ bazanın təkmilləşdirilməsi, rəqəmsallaşma, peşəkar kadr hazırlığı və beynəlxalq standartlarla inteqrasiya zəruridir.
Açar sözlər: maliyyə nəticələri, gəlir və xərc, normativ hüquqi baza, mühasibat uçotu, mənfəət və zərər