DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/127/159-170
Lalə Allahverdiyeva 
Naxçıvan Dövlət Universiteti
Naxçıvan, Azərbaycan
pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru
laleallahverdiyeva@ndu.edu.az
Magistr səviyyəli pedaqoqlarda mədəni və peşəkar kompetensiyaların inteqrasiyası: Eksperimental tədqiqatdan əldə olunan nəticələr
Xülasə
Müasir sinif otaqları həm mədəni cəhətdən həssas, həm də peşəkar bacarıqlara malik müəllimlər tələb edir. Lakin əksər müəllim təhsili proqramları pedaqoji metodlara diqqət yetirir, eyni zamanda mədəniyyətlərarası maarifləndirməyə məhdud diqqət yetirir və məzunları müxtəlif kontekstlərə hazırlıqsız qoyur. Mədəni səriştə - mədəni cəhətdən müxtəlif tələbələrlə effektiv işləməyə imkan verən münasibətlər, bilik və bacarıqlar - və peşəkar səriştə adətən ayrı sahələr kimi qəbul edilir və bu da müəllimlərin hərtərəfli inkişafını məhdudlaşdırır. Bu tədqiqat mədəniyyətlərarası modulları, icma əsaslı layihələri və refleksiv təcrübəni müntəzəm pedaqogika kurs işlərinə daxil edən İnteqrasiya olunmuş Səriştə Proqramının (İKP) hər iki səriştə sahəsini eyni vaxtda inkişaf etdirə biləcəyini araşdırdı. Naxçıvan Dövlət Universitetində təhsil sahəsində 60 magistr tələbəsi ilə kvazi-eksperimental test öncəsi-testdən sonrakı dizayndan istifadə edərək (eksperimental qrup n = 30; nəzarət qrupu n = 30) iştirakçılar Çoxmədəniyyətli Tədris Səriştəsi Şkalası, pedaqoji bilik testləri, tədris performansının müşahidələri və özünəinam şkalası ilə qiymətləndirildi. Nəticələr göstərdi ki, eksperimental qrup nəzarət qrupu ilə müqayisədə mədəni səriştədə (qismən η² = 0.56) və peşəkar pedaqoji performansda əhəmiyyətli dərəcədə daha çox irəliləyiş əldə etmişdir. Refleksiv jurnalların keyfiyyət təhlili bu tapıntıları təsdiqləyərək, özünüdərk səviyyəsinin, inklüziv tədris təcrübələrinin və peşəkar özünəinamın artdığını aşkar etdi. Tapıntılar mədəni və peşəkar səriştə təliminin inteqrasiyasının sinergetik təsir yaratdığını, hər iki sahəni gücləndirdiyini və gələcək müəllimləri bərabər və yüksək keyfiyyətli təlim mühiti yaratmağa hazırladığını göstərən empirik sübutlar təqdim edir.
Açar sözlər: müəllim təhsili, mədəni səriştə, peşəkar səriştə, mədəniyyətlərarası təlim, pedaqogika