DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/124/164-170
Rahman Mammadov
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
bakalavr
https://orcid.org/0009-0006-6705-8831
rehmanmdov@gmail.com
Elektron vergi sisteminin rolu və strateji üstünlükləri
Xülasə
Məqalədə elektron vergi sistemlərinin müasir iqtisadiyyatda oynadığı rol araşdırılır və onların dövlət, biznes subyektləri və cəmiyyət üçün yaratdığı strateji üstünlüklər təhlil edilir. Bu gün bir çox ölkələr vergi idarəetməsini rəqəmsallaşdırır və bu proses inzibati xərclərin azalmasına, bəyannamələrin təqdim edilməsi və ödəniş prosedurlarının sadələşdirilməsinə xidmət edir. Elektron vergi sistemi vergi ödəyicilərinə bəyannamələri onlayn şəkildə təqdim etməyə, öhdəliklərini izləməyə, ödənişləri elektron qaydada həyata keçirməyə və digər əlaqəli əməliyyatları rəqəmsal formada icra etməyə imkan verən inteqrasiya olunmuş bir platformadır. Azərbaycanda e-Taxes portalı vasitəsilə elektron bəyannamələrin göndərilməsi, e-qaimə mexanizmi, vergi ödəyicisinin şəxsi kabineti və POS terminallarının, eləcə də nağdsız kassa aparatlarının qeydiyyatı kimi xidmətlər geniş şəkildə tətbiq olunur. Bu sistemin tətbiqi vergi mədəniyyətini gücləndirir, bürokratik sənəd dövriyyəsini azaldır və vergi orqanlarına resurslarını daha yüksək riskli sahələrə yönəltməyə imkan verir. Rəqəmsal alətlər həmçinin şəffaflığı artırır və qeyri-rəsmi iqtisadiyyatın azaldılmasına töhfə verir. Estoniya kimi aparıcı ölkələrin təcrübəsi və Azərbaycanın mövcud statistik məlumatları əsasında məqalədə rəqəmsal vergi xidmətlərinin genişləndirilməsinin təsirləri və üstünlükləri təhlil olunur.
Açar sözlər: elektron vergi sistemi, rəqəmsal vergi xidmətləri, vergi inzibatçılığı, şəffaflıq və vergi nəzarəti, rəqəmsal iqtisadiyyat, qeyri-rəsmi iqtisadiyyatın azaldılması