DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/121/17-21
Toğrul Vəliyev
Bakı Dövlət Universiteti
hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
https://orcid.org/0009-0006-8127-9776
veliyevtogrul@yandex.com
Beynəlxalq iqtisadi hüquq kontekstində transmilli korporasiyalar
Xülasə
Müasir dünya iqtisadiyyatı müxtəlif kənar və daxili müdaxilələrin təsiri ilə inkişaf etməkdə və yeni məzmunları əhatə edəcək şəkildə formalaşmaqdadır. Sözügedən formalaşma dünya iqtisadiyyatının inkişafı və dövrün tələblərinə uyğunlaşması kimi nəzərdən keçirilir. Günümüzdə bir çox sahədə olduğu kimi, beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdə də beynəlmiləşmə, qloballaşma və transmil-liləşmə prosesləri bu inkişafın əsasında dayanan amillərdən hesab edilir və qarşılıqlı əlaqədə nəzərdən keçirilir.
Sadalanan proseslərin hər biri öz-özlüyündə müxtəlif xüsusiyyətlərə malik olub, fərqli məzmunları əhatə etsə də, hər birinin kökündə ictimai münasibətlərin əhatə dairəsinin genişlənməsi, dövlət sərhədləri və, ümumiyyətlə, sərhəd anlayışının aşılması kimi ümumi ideologiyalar dayanmaqdadır. Qeyd olunan ideologiyaların beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdə təzahürü kimi nəzərdən keçirdiyimiz transmilli korporasiyaların müasir dövrdə həm iqtisadiyyatda, həm də beynəlxalq hüquq münasibət-lərində rolunun artması müşahidə olunmaqdadır.
Transmilli korporasiyalar beynəlxalq iqtisadi münasibətlərin mühüm iştirakçılarından biri olaraq, onun elmi tədqiqatına daha çox iqtisadiyyat elminin müxtəlif sahələrində rast gəlinir. Transmilli korporasiyalar istər təşkilati-struktur baxımından, istərsə də beynəlxalq iqtisadi hüquq münasibətlərində iştirakının və hüquq subyektliyinin tədqiq edilməsi zərurəti onu beynəlxalq hüquq müstəvisi-nin aktual problemlərindən birinə çevirmişdir.
Açar sözlər: Transmilli korporasiyalar, beynəlxalq hüquq, iqtisadi hüquq, qloballaşma, sərmayə