DOI: https://doi.org/10.36719/2663-4619/114/13-17
Mikayıl Tağıyev
Bakı Türk Liseyi
tələbə
https://orcid.org/0009-0001-1285-2222
mikayilrtaghiyev@gmail.com
Fuad Hacıyev
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru
UOT 39.51.87
https://orcid.org/0000-0001-9050-4795
fuad.hajiyev@unec.edu.az
Azərbaycanın vergi sisteminin Amerika vergi modeli ilə inteqrasiyası
Xülasə
Bütün dünyada vergi sistemləri struktur, idarəetmə və məqsədlərə görə fərqlənir. Azərbaycanın vergi sistemi Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi (2016-cı il) ilə tənzimlənir, burada fiziki şəxslərin və müəssisələrin vergiyə cəlb edilməsi, o cümlədən ƏDV, korporativ vergilər və aksizlər göstərilir. Bundan əlavə, 2016-cı il vergi islahatları kimi prezident fərmanları vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsinə və gəlirlərin toplanmasının səmərəliliyinin artırılmasına yönəlmişdir.
Bunun əksinə olaraq, ABŞ-ın vergi sistemi mürəkkəbdir, federal, əyalət və yerli vergiləri əhatə edir. O, mütərəqqi gəlir vergisi modeli altında fəaliyyət göstərir və Standart Çıxarma kimi əhəmiyyətli ayırmalar və azadolmalar daxildir. Vergi Siyasəti Mərkəzi ABŞ vergi sisteminin əsas elementlərini, o cümlədən fərdi gəlir vergisi, korporativ vergitutma, əmək haqqı vergiləri və əmlak vergilərini təsvir edir.
Tədqiqatın məqsədi:
Bu tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın vergi sisteminin Amerika vergi modeli ilə inteqrasiya prosesini araşdırmaq və bu modelin Azərbaycan iqtisadiyyatına potensial təsirlərini müəyyən etməkdir.
Tədqiqat metodologiyası:
Tədqiqat sistematik yanaşma və müqayisəli təhlildən istifadə edir.
Tədqiqatın praktik əhəmiyyəti:
Müəllif həm beynəlxalq, həm də yerli vergi sistemlərinin hərtərəfli tədqiqini aparır. Bu tədqiqat ABŞ vergi modelinin əsas elementləri əsasında Azərbaycanın vergi sisteminin modernləşdirilməsi üçün praktiki tövsiyələr verir.
Araşdırma nəticələri:
Tədqiqatın nəticələri ABŞ vergi modelinin əsas elementləri əsasında Azərbaycanın vergi sisteminin modernləşdirilməsi ilə bağlı əsas tapıntıları əks etdirir.
Tədqiqatın orijinallığı və elmi yeniliyi:
Tədqiqat Azərbaycanın vergi sisteminin ABŞ vergi modeli əsasında modernləşdirilməsi üçün yeni yanaşmalar və tövsiyələr təqdim edir.
Açar sözlər: vergi sisteminin inteqrasiyası, korporativ vergi güzəştləri, rəqəmsal vergi inzibatçılığı, vergi gəlirlərinin səmərəliliyi, fiskal davamlılıq