Azərbaycanda müstəqil audit hesabatlarında əsas audit məsələləri
Aydan İsabəyli
Xülasə. Bu tədqiqatda Əsas Audit Məsələlərinin (KAM) Azərbaycandakı müstəqil audit hesabatlarında tətbiqi, hüquqi çərçivəsi və praktik əhəmiyyəti araşdırılır. KAM-lar maliyyə hesabatlarında auditorun peşəkar mühakiməsinə görə, əhəmiyyətli səhvlərin riskinin yüksək olduğu və audit prosesi zamanı xüsusi diqqət tələb etdiyi sahələrə aiddir. Tədqiqatın birinci mərhələsində KAM konsepsiyasının beynəlxalq standartlarda (ISA 701) yeri, seçim meyarları, hesabatlarda təqdimat formatları və kommunikasiya funksiyası nəzəri olaraq qiymətləndirilir. Daha sonra, KAM-ların hesabatlarda əks olunma səviyyəsi Azərbaycan qanunvericiliyi, Azərbaycan Mühasibat Uçotu Standartları (AMS), BMHS uyğunluğu və ölkədə fəaliyyət göstərən audit firmalarının təcrübələri araşdırılaraq təhlil edilir. Tədqiqatda müxtəlif sektorlardan nümunə müstəqil audit hesabatları müqayisə edilir; xüsusilə bank, sığorta, neft və qaz və istehsal sektorlarında cəmləşmiş KAM-ların növləri müəyyən edilir. Nəticələr göstərir ki, Azərbaycanda Əsas Audit Məsələlərinin (KAM) tətbiqi ümumilikdə beynəlxalq tələblərə uyğundur, lakin açıqlama dərinliyi, risklərin əsaslandırılması və istifadəçi yönümlü məlumatların təqdimatı baxımından təkmilləşdirməyə ehtiyac var. Tədqiqat ölkənin audit təcrübəsində şəffaflığın artırılması, auditor-maraqlı tərəflər arasında ünsiyyətin gücləndirilməsi və beynəlxalq inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi üçün tövsiyələr təqdim edir.
Açar sözlər: Müstəqil audit, Əsas Audit Məsələləri (KAM), audit hesabatları, ISA 701, maliyyə hesabatı, Azərbaycan audit sistemi