Mahruh Nağıyeva
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Gəncə, Azərbaycan
əczaçılıq üzrə fəlsəfə doktoru
mahrux.nagiyeva@adau.edu.az
Aytəkin Məmmədova
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Gəncə, Azərbaycan
əczaçılıq üzrə fəlsəfə doktoru
aytakin.mammadova@adau.edu.az
Şəfiqə Cəfərova
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Gəncə, Azərbaycan
shafiqa.cafarova@adau.edu.az
İlahə Şirinova
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Gəncə, Azərbaycan
ilaha.shirinova@adau.edu.az
Hüseyn Kazımzadə
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Gəncə, Azərbaycan
huseyn.kazimzada@adau.edu.az
Astrantia maxima Pall. bitkisində flavonoidlərin spektrofotometriya
üsulu ilə miqdarı təyini və metodun validasiyası
Xülasə
Tədqiqatın məqsədi Astrantia maxima Pall. xammalında flavonoidlərin miqdarını spektrofotometrik yanaşma ilə təyin etmək və metodun validasiya parametrlərini qiymətləndirmək olmuşdur. Astrantia maxima Pall. bitkisinin çiçəkləmə mərhələsində olan xammalı 2025-ci ilin iyun ayında Azərbaycan Respublikası Daşkəsən rayonu ərazisindən toplanmışdır.
Flavonoidlərin miqdarının spektrofotometrik təyini aparılmış, metodun validasiyası isə beynəlxalq tənzimləyici qaydalara uyğun olaraq düzgünlük (accuracy), təkrarlanma dəqiqliyi (precision) və xəttilik (linearity) parametrləri üzrə həyata keçirilmişdir.
Astrantia maxima Pall. xammalında ümumi flavonoidlərin miqdarı 1 qram xammala görə 1,01% təşkil etmişdir. Validasiya nəticələri metodun yüksək etibarlılığını göstərmişdir: düzgünlük üçün etibarlılıq intervalı 0,51 olmuşdur; xəttilik 0,01–0,06 mq/mL konsentrasiya intervalında müəyyən edilmişdir (R² = 0,9989); təkrarlanma dəqiqliyi isə üç ardıcıl gün üzrə variasiya əmsallarının müvafiq olaraq 0,0005%, 0,0006% və 0,0006% olması ilə xarakterizə olunmuşdur.
Əldə olunan nəticələr Astrantia maxima Pall. bitkisinin flavonoidlərlə zəngin mənbə olduğunu təsdiqləyir və onun yerli dərman bitkisi resurslarına daxil edilməsi, eləcə də gələcək farmakoloji tədqiqatlar üçün perspektivli olduğunu göstərir.
Açar sözlər: Astrantia maxima Pall., flavonoidlər, spektrofotometrik analiz, validasiya metodu, bitki xammalı