Arxiv
ELMİ İŞ - 2026
Müəllif: X.Quliyeva
Açar sözlər: Etnonimlər, Orxon-Yenisey abidələri, «Kül tiqin» abidəsi, qədim türk dili.
Key words: Ethnonyms, monuments of Orkhon-Yenisey, monument of Kul tigin, old turkic language.
Kлючевые слова: Этнонимы, орхоно-енисейские памятники, памятник в честь Кюл-тигина, древнетюркский язык.
Açar sözlər: Etnonimlər, Orxon-Yenisey abidələri, «Kül tiqin» abidəsi, qədim türk dili.
Key words: Ethnonyms, monuments of Orkhon-Yenisey, monument of Kul tigin, old turkic language.
Kлючевые слова: Этнонимы, орхоно-енисейские памятники, памятник в честь Кюл-тигина, древнетюркский язык.
Oğuz abidələrindən biri olan «Kül tiqin» abidəsi 732-ci ildə İltəris xaqanın kiçik oğlu Kül tiqinin şərəfinə qoyulmuşdur. Türk xalqları üçün müştərəklik nümayiş etdirən bu abidə (eləcə də digərləri) o tarixi dövrün dil xüsusiyyətlərini öyrənmək baxımından əlimizdə canlı bir mənbə sayılır. Hansı ki, bu mənbə bizi dilin müxtəlif yarusları üzrə qiymətli faktlarla, o cümlədən külli miqdarda materiallarla məlumatlandırır. Bunlar isə öz növbəsində türk dillərini tarixi aspektdə öyrənmək və tədqiq etmək baxımından yardımını bizdən əsirgəmir. Bu zənginlik dilin leksik səviyyəsinə də aiddir. Abidənin leksik tərkibində müxtəlif istiqamətli tematik söz qrupları daha çox diqqət çəkir. Bunların bir qrupunu da etnonimlər təşkil edir. Mənşə baxımından müxtəlifliklə müşayiət olunan etnonimlərin əksəriyyəti əsasən türk kökənli olsa da, alınmaların da varlığına rast gəlinir.
Baxış: 1134