İqtisadi təhlükəsizliyin təmin edilməsində institusional mexanizmlərin rolu və təkmilləşdirilməsi istiqamətləri: Azərbaycan təcrübəsi
Xülasə. Milli iqtisadiyyatın dayanıqlığı yalnız iqtisadi artımın göstəriciləri ilə deyil, həm də makroiqtisadi sabitlik və sosial rifahı qoruyan institusional mexanizmlərlə ölçülür. İqtisadi təhlükəsizlik konsepti daxili və xarici təhdidlərə qarşı iqtisadi sistemin davamlılığını, milli maraqlara uyğun iqtisadi inkişafın təmin olunmasını və milli istehsal potensialının qorunmasını əhatə edir. Azərbaycan müstəqillik dövründə iqtisadi təhlükəsizlik siyasətini formalaşdırarkən enerji resurslarına əsaslanan iqtisadiyyatın risklərini dərk etmiş, buna görə də uzunmüddətli inkişafı üçün qeyri-neft sektorunun genişlənməsinə, fiskal və monetar siyasətin koordinasiyasına, strateji ehtiyatların yaradılmasına və xarici ticarət əlaqələrinin diversifikasiyasına yönəlib. Müasir qlobal qeyri‑sabitlik şəraitində rəqəmsal transformasiya, innovasiya potensialının artırılması, kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi və beynəlxalq iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi kimi yeni çağırışlar ön plana çıxır. Məqalə iqtisadi təhlükəsizliyin nəzəri əsaslarını və Azərbaycan təcrübəsində institusional mexanizmlərin tərkibini araşdırır, mövcud mexanizmlərin səmərəliliyini dəyərləndirir və təkmilləşdirmə istiqamətlərinə dair təkliflər irəli sürür. Təhlillər göstərir ki, iqtisadi təhlükəsizlik sisteminin inkişafı sosial rifahın yüksəldilməsi, makroiqtisadi sabitliyin qorunması, innovasiya və rəqəmsal iqtisadiyyatın dəstəklənməsi, regional bərabərsizliyin azaldılması və hüquqi-institusional strukturun gücləndirilməsi ilə sıx bağlıdır.
Açar sözlər: iqtisadi təhlükəsizlik, institusional mexanizmlər, dayanıqlı inkişaf, rəqəmsal transformasiya, fiskal siyasət, innovasiya, xarici ticarət