Azərbaycanda bank sisteminin tarixi inkişafı
Xülasə. Azərbaycan bank sisteminin tarixi inkişafı ölkənin daha geniş siyasi, iqtisadi və sosial transformasiyalarını əks etdirir. Azərbaycanda rəsmi bankçılığın təməli 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində iqtisadi artımı dəstəkləmək üçün milli maliyyə institutları yaratmağa çalışan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qoyulmuşdur. 1919-cu ildə digər dövlət qurumlarının yaradılması ilə yanaşı, əsasən ticarət və ictimai xidmətlər üçün kredit təminatı və valyuta sabitliyinə yönəlmiş erkən bankçılıq çərçivələri tətbiq edilmişdir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bankçılıq sistemi bu sahədə ilk olmaqla yanaşı, ölkəmizdə maliyyə sahəsində də müstəqilləşmənin təməli olmuşdur. 1920-ci ildə Azərbaycanın Sovet İttifaqına daxil olması ilə bank sistemi mərkəzləşdirmə və dövlət nəzarətinə keçdi. Banklar Sovet maliyyə aparatına inteqrasiya edildi və onların fəaliyyəti planlı iqtisadiyyatla sıx bağlı idi. Bu dövrdə maliyyə institutları əsasən sənaye və kənd təsərrüfatının inkişafı da daxil olmaqla dövlət iqtisadi siyasətinin həyata keçirilməsi üçün alət kimi xidmət edirdi. Bu sistem maliyyə xidmətlərinə çıxışı genişləndirsə və texniki potensialı gücləndirsə də, bank qurumlarının müstəqilliyini məhdudlaşdırdı və müasir maliyyə alətlərinin inkişafını məhdudlaşdırdı.
Açar sözlər: Azərbaycan bank sistemi, Azərbaycan Mərkəzi Bankı, maliyyə islahatları, rəqəmsal bankçılıq, iqtisadi keçid