Azərbaycan Respublikasında valyuta tənzimlənməsi siyasətinin qeyri-neft ixracına təsiri
Sübhan Rüstəmov 
Xülasə. Bu məqalədə Azərbaycan Respublikasında həyata keçirilən valyuta tənzimlənməsi siyasətinin qeyri-neft ixracına təsiri kompleks və sistemli şəkildə təhlil olunur. Tədqiqat çərçivəsində valyuta siyasətinin əsas alətləri, o cümlədən məzənnə rejimi, valyuta bazarına dövlət müdaxiləsi, valyuta ehtiyatlarının idarə olunması və makroiqtisadi sabitliyin təmin olunması mexanizmləri nəzərdən keçirilir. Araşdırma zamanı müəyyən edilmişdir ki, milli valyutanın sabitliyinin qorunması, inflyasiya səviyyəsinin nəzarətdə saxlanılması və valyuta bazarında balansın təmin edilməsi qeyri-neft sektorunun inkişafına və ixrac potensialının genişlənməsinə birbaşa təsir göstərir.
Məqalədə həmçinin 2020–2025-ci illər üzrə statistik göstəricilər əsasında aparılan müqayisəli təhlil nəticəsində qeyri-neft ixracının dinamikası araşdırılmış, bu dövrdə müşahidə olunan artım meyilləri ilə valyuta siyasəti arasında qarşılıqlı əlaqə müəyyən edilmişdir. Aparılan analiz göstərir ki, həyata keçirilən məqsədyönlü valyuta tənzimlənməsi siyasəti ixracın strukturunun diversifikasiyasına, qeyri-neft məhsullarının beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin artmasına və ixrac gəlirlərinin sabitliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə vermişdir.
Eyni zamanda tədqiqat çərçivəsində müəyyən edilmişdir ki, valyuta siyasəti təkcə makroiqtisadi sabitlik aləti kimi deyil, həm də ixrac yönümlü iqtisadi inkişaf strategiyasının əsas komponentlərindən biri kimi çıxış edir. Nəticə etibarilə, məqalədə sübut olunur ki, Azərbaycan Respublikasında valyuta tənzimlənməsi siyasəti ilə qeyri-neft ixracının artımı arasında müsbət və qarşılıqlı şərtlənmiş əlaqə mövcuddur və bu siyasətin gələcəkdə daha da təkmilləşdirilməsi iqtisadi diversifikasiyanın dərinləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Açar sözlər: valyuta siyasəti, qeyri-neft ixracı, məzənnə, iqtisadi diversifikasiya, Azərbaycan